Kinoterapia

Kinoterapia powstała jako dodatkowe narzędzie pracy terapeutycznej w Stanach Zjednoczonych w latach 80. i tam też jest najbardziej popularna. Jednakże początki samej idei sięgają czasów starożytnych i Arysotelesa (tak, tak). Wszyscy zapewne słyszeli o katharsis, czyli oczyszczającym przeżyciu często towarzyszącym oglądaniu greckich tragedii.
Filmoterapia, podobnie jak biblioterapia (chodzi o książki, nie o Biblię:-)), opiera się na trzech głównych procesach, spośród których oczyszczenie jest drugim. Pierwszym zaś jest identyfikacja, czyli utożsamienie się z losami i dylematami bohatera. Dzięki temu zjawisku razem z fikcyjnymi postaciami przeżywamy całą gamę uczuć, czasami takich, do których na co dzień nie mamy dostępu. Niektórzy bardzo poważni i zasadniczy dżentelmeni potrafią śmiać się do rozpuku podczas oglądania filmu, a dzielnie i zdroworozsądkowe kobiety – rzewnie płakać, podczas gdy nie umieją wzruszyć się rzeczywistymi wydarzeniami. Jeszcze inni mogą zainspirować się rozwiązaniami problemu, jakie wybrał bohater filmowy, aby pokierować swoimi sprawami. Takie zaangażowanie w alternatywną rzeczywistość jest dla nas bezpieczniejsze niż eksperymentowanie i przeżywanie w realnym życiu, ponieważ nie ciążą na nim konsekwencje, a obserwując zmagania bohaterów możemy nabrać dystansu do własnych kłopotów. Wraz z rozwojem akcji, (najczęściej na końcu), wchodzimy w etap oczyszczenia, które jest trudnoopisywalnym doświadczeniem, i któremu towarzyszą różnorodne uczucia: ulgi, radości, wzruszenia, refleksyjnego spokoju, nadziei. Krytycy filmowi mogą się zżymać na Hollywood, że wszystkie ich produkcje kończą się łatwym do przewidzenia happy endem, ale to jest właśnie potrzebne zestresowanym i pochłoniętym realizacją kolejnych celów odbiorcom. Trzecim etapem kinoterapii jest tzw. wgląd, który (w uproszczeniu) polega na zrozumieniu istoty własnych problemów czy konstrukcji psychicznej. Oglądanie filmu ułatwia takie „olśnienia”, ponieważ nie dochodzimy do nich własnym wysiłkiem, ale poprzez porównanie sytuacji postaci filmowej do naszej i naszego otoczenia. Dodatkowo krzepiącym elementem jest fakt, iż nie tylko my doświadczamy tego strasznego i, wydawałoby się, nierozwiązywalnego problemu. Ktoś może powiedzieć: „ok., ale ten facet z filmu był wymyślony”. Mogę na to odpowiedzieć: „ok, ale jego twórca musiał się inspirować jakąś, czyjąś rzeczywistością”. Jakkolwiek wyjątkowi byśmy byli, jesteśmy ludźmi i nasze osobiste problemy często są zanurzone w uniwersalnych kwestiach, takich jak: samotność, beznadzieja, wyzwania, przyjaźń itd.

Założę się, że przez ten kinoterpaeutyczny proces, przechodziłaś/ -łeś wiele razy nawet o tym nie wiedząc. I nic nie szkodzi – filmoterapia między innymi dlatego jest tak skutecznym narzędziem, że angażuje bardziej nasze serca niż głowy. Do tego celu możesz wybrać poważny i „życiowy” dramat (np.: „W pogoni za szczęściem”), wzbudzającą nadzieję komedię dla rozluźnienia (np. „To właśnie miłość”), albo dzieło głębokie i symboliczne (np. „Czarny łabędź”).

[Natalia Żuk]

W ramach psychoedukacyjnej akcji „RE:akcja w depresji” poprowadziłyśmy kinoterapię w Miejskim Punkcie Kultury PREXER-UŁ, a wcześniej – warsztaty kinoterapeutyczne dla młodzieży na Mazurach w ramach współpracy z Ełckim Stowarzyszeniem Aktywnych „Stopa”.

Dodaj komentarz